O.R.S. Lek en Linge
Leuk en Leerzaam! Klik hier om in te loggen Klik hier om te zoeken
30-11-2020, 08:13 uur in Locaties Culemborg

'Stranger' vangt je aandacht in de hal van de vwo-locatie

Zodra je de hal van de vwo-locatie inloopt wordt je blik direct gevangen door het imposante lichtkunstwerk 'Stranger' van Paul Vendel en Sandra de Wolf. Dit kunstwerk hangt sinds afgelopen dinsdag, 17 november, in de hal van de vwo-locatie.
Vendel & de Wolf ontwierpen 'Stranger' speciaal voor de tentoonstelling 'Vrijheid' in de Grote of Barbarakerk in Culemborg. De expositie kreeg dit thema omdat het in mei 2020 vijfenzeventig jaar geleden was dat de Tweede Wereldoorlog eindigde. Na afloop kocht CultuurProfielSchool Lek en Linge twee objecten. Naast 'Stranger' werd ook het kunstwerk 'Ik en mijn mening' van Frank Straatman aangekocht. Dit hangt al vanaf oktober in de aula van de brugklaslocatie. Vendel & De Wolf : “We zijn heel blij dat Stranger een plaats heeft gekregen in jullie school want als er een groep mensen is die op zoek is naar (meer) vrijheid zijn jullie het. Zeker in 2020, het jaar van Covid-19 en dus een jaar met relatief weinig vrijheid."

Credits muziek bij bovenstaand filmpje

Artiest: @Carlzeerr
Song: Talk To Me

Constructie en toelichting door Vendel & de Wolf

Net als bij het kunstwerk van Frank Straatman hebben we ook Vendel & De Wolf gevraagd om een beschrijving van hun kunstwerk te maken die leerlingen uitnodigt om in gesprek te gaan:

Het kunstwerk is gemaakt van een roodkoperen bol. Om de bol heen is een in een rare vorm gebogen roodkoperen buis. Op die buis zit een led strip geplakt. Het lichtje op de buis lijkt om de bol heen te vliegen. De vorm van de buis is gebaseerd op een bromvlieg die om een lamp vliegt. Kijk maar eens in de zomer hoe raar hoekig zo’n vlieg vliegt.

Het licht op de buis reflecteert in de bol, ook zo kan je de beweging volgen. Het lichtje vliegt telkens hetzelfde traject maar het programma is random en dus heeft het een beetje wisselende snelheden. Op de bol zitten donkere plekken met olievlekachtige randen. Daarin zitten gaatjes waardoor heen je vanuit bepaalde standpunten oranje licht ziet bewegen. Zitten daar nog meer van die vliegen in? “Als je als kunstenaar voor een tentoonstelling gevraagd wordt, ga je natuurlijk nadenken over het begrip vrijheid. En hoe langer je nadenkt over vrijheid hoe ingewikkelder het wordt. Bestaat er eigenlijk zoiets als vrijheid? Ben jij vrij? En zo niet, wie is dan wel vrij? Misschien is vrijheid is niet veel meer dan een gevoel.”
Als je iets graag doet, ervaar je dat namelijk als jouw vrije keuze. Als je iets met tegenzin doet, ervaar je dat als dwang en dus onvrij.
Het lichtje vliegt met plezier om de bol en dus uit eigen vrije keuze. Of je kan denken dat het lichtje wordt gedwongen om steeds hetzelfde rondje te vliegen. Beweegt het licht telkens op dezelfde snelheid of is het in staat dat zelf te bepalen? Wat is het ten opzichte van de bol in het midden?
“Je zou kunnen zeggen dat vrijheid is kunnen doen waar je zin in hebt. Ik moet hierbij denken aan een verhaal van Annie MG Schmidt over Tante Patent en de grote Sof. Ondanks dat het boek eruitziet als een kinderboek bevat het een thema dat altijd actueel is.
De grote Sof is een Batavier en hij houdt zich aan geen enkele regel. Hij doet waar hij zijn in heeft. Door zijn komst ontstaat een nieuwe beweging die als motto heeft: Schoppen als er iets te schoppen valt en slaan als er iets te slaan valt. Aan het einde van het verhaal komt men tot de conclusie dat iemand slaan een stuk minder leuk als de ander ook terugslaat.”

Ik kan niet begrijpen, niet verdragen dat men een mens beoordeelt niet naar wat hij is, maar naar de groep waar hij toevallig toe behoort.” (citaat van de schrijver Primo Levi, overlevende van de holocaust). De koperen bol is de groep, het lichtje eromheen is de eenling. De eenling cirkelt om de groep. Wil het bij de bol horen of juist niet? Misschien is het de bol aan het irriteren door er af en toe heel dicht langs te vliegen. Weigert de bol het lichtje toe te laten?
We dachten ook aan een verhaal uit de Griekse Mythologie: Icarus en zijn vader Daedalus worden gevangengehouden op Kreta door koning Minos. Daedalus is uitvinder en hij bedenkt een manier om te ontsnappen. Hij bouwt vleugels van hout en veren vastgezet met was.
Daedalus waarschuwt Icarus om niet te hoog en te dicht bij de zon te vliegen omdat de was kan smelten. Icarus vliegt in zijn enthousiasme toch te hoog en de was smelt.
   
Normaal gesproken vertellen Vendel & de Wolf geen verhaal bij hun kunstwerken: “Wij zijn geen schrijvers, maar maken beelden waarbij jij zelf het verhaal mag maken. Vaak wordt er gedacht dat je bij een kunstwerk op zoek moet gaan naar dat wat de kunstenaar er mee bedoeld heeft. Wat stelt het voor? Dat is de meest voorkomende misvatting. Het is dus geen puzzel/rebus die je moet oplossen, je hebt zelf de vrijheid om te bepalen wat je ziet of wat het is. Per persoon verschilt het wat je ziet. De een ziet bijvoorbeeld in de koperen bol een zon met zonnevlekken of een verduisterde maan. Weer een ander ziet een fantastisch onderzoeksobject over kernfusie. En de derde houdt van sciencefiction en ziet een verre planeet waar een ruimteschip omheen vliegt. Gaat dit allemaal te ver dan is het, iets minder fantasievol, niet meer dan een kerstbal."

Verhuizing

Op onderstaande foto's zie je Paul Vendel en Sandra de Wolf aan het werk in de Grote of Sint Barbarakerk na afloop van de expositie. Zij halen het lichtkunstwerk uit elkaar.  Onze directeur Carel Konings was daar ook even bij. Hij is erg blij met de prachtige kunst die de ruimtes op de vwo- en brugklaslocatie verrijken. En dat niet alleen, benadrukt hij: "Kunst helpt leerlingen conceptueel en creatief te denken. Want het begint met goed kijken en waarnemen. Dat zijn vaardigheden die later altijd van pas komen, welke richting je ook kiest. Van kunst kun je veel leren.”